nl

De geschiedenis in een notendop

Water heeft bij het ontstaan van Brugge een cruciale rol gespeeld. Op Brugges geboorteplaats vloeiden een aantal beken samen om de Reie te vormen, die dan noordwaarts in de kustvlakte uitwaterde. Via zogenaamde ‘getijdengeulen’ stond de Reie in verbinding met de zee. Niet te verwonderen dus dat in de Romeinse tijd hier al havenactiviteit te bespeuren viel. Zoveel kan worden afgeleid uit de resten van minstens twee zeewaardige boten die in de buurt van het huidige Brugge zijn ontdekt. We schrijven: tweede helft 3de, begin 4de eeuw. Toch zou het nog ca. 500 jaar duren vooraleer de naam ‘Brugge’ opduikt. Wellicht een afleiding van het Oudgermaanse woord ‘brugj’ of aanlegsteiger. Gaandeweg ontpopt Brugge zich als handelsnederzetting met haven, maar ook als versterkte vestingplaats voor de Vlaamse graven. In die mate dat de plek in de 11de eeuw is uitgegroeid tot een bedrijvige handelsstad én machtig politiek bolwerk.

 

De aanloop

In de 12de eeuw zag het er even wat benepen uit toen Brugges directe link met de zee dreigde te verzanden, maar een nieuwe vaargeul: het Zwin, bood soelaas en in de 13de eeuw mocht Brugge zich trots het belangrijkste handelscentrum van Noordwest-Europa noemen. ’s Werelds allereerste beurs werd geopend. De beurs bevond zich op een plein voor het pand dat aan de Brugse koopmansfamilie Van der Beurse toebehoorde. Ondanks de typische middeleeuwse kwalen, van epidemieën over politieke onrust tot sociale ongelijkheid, hadden de Bruggelingen het goed en algauw fungeerde de stad als een magneet. Omstreeks 1340 telde de binnenstad maar liefst 35.000 inwoners.

 

De Gouden Eeuw

Het succes bleef duren. In de 15de eeuw, Brugges Gouden Eeuw, liepen de zaken zelfs nog beter. Het Bourgondische vorstenhuis vestigde zich in de stad, er werden volop nieuwe luxeproducten geproduceerd en befaamde schilders zoals Jan van Eyck en Hans Memling – de grote Vlaamse Primitieven – vonden hier hun creatieve stek. De schone kunsten regeerden en naast tal van fraaie kerken en unieke natiehuizen werd ook een monumentaal stadhuis opgetrokken. Brugge leek ongenaakbaar.

 

Het verval

De dood van de populaire Maria van Bourgondië in 1482 luidde de plotse ommekeer in. De relatie tussen de Bruggelingen en weduwnaar Maximiliaan verzuurde en het Bourgondische hof verliet de stad. De internationale handelaars volgden. Er volgden lange eeuwen van oorlogen en machtswissels. In het midden van de 19de eeuw was Brugge een arme, verpauperde stad. Gek genoeg zou een roman dit triestige tij keren.

 

De heropleving

In Bruges la Morte van Georges Rodenbach (1892) wordt Brugge treffend omschreven als een wat ingedommelde, maar bijzonder mysterieuze plek. Al vlug werd Brugges schitterende patrimonium herontdekt en haar geheimzinnige intimiteit werd meteen haar grootste troef. Verder bouwend op dit elan kreeg Zeebrugge een nieuwe zeehaven en behoedzaam zette Brugge zijn eerste voorzichtige toeristische stappen. Met succes. Unesco promoveerde de middeleeuwse binnenstad tot werelderfgoed. De rest is geschiedenis.

Naar pdf
Boek je verblijf